Açık Alan Spor Aletleri Nedir? İzmir Araştırması Temel Bulgular

Açık alan spor aletleri (OGE – Outdoor Gym Equipment), kentsel parklara yerleştirilen ve halkın ücretsiz fiziksel aktivite yapmasına imkân tanıyan egzersiz ekipmanlarıdır. TS-EN16630 standardı kapsamında vandalizme ve hava koşullarına dayanıklı malzemelerden üretilmesi zorunlu olan bu aletler, Türkiye genelinde hızla yaygınlaşırken ciddi tasarım, güvenlik ve bakım sorunları barındırmaktadır.

BUTAX'ın İzmir Konak-Alsancak bölgesinde yürüttüğü saha araştırması, 30 ayrı parkı kapsayan doğrudan gözlem verileriyle mevcut durumu ortaya koymaktadır. İncelenen alanların %93'ünde (28/30) grafiti ve vandalizm izleri, %73'ünde (22/30) kırık veya deforme ekipman tespit edilmiştir. Kullanım gözlemlerinde 30 parkın yalnızca 7'sinde ziyaretçi bulunmuş; aktif egzersiz yapan kullanıcı ise tek bir alanda görülmüştür. Güvenlik açısından alanların sadece %50'sinde kaymaz zemin ve güvenli kenar tasarımı mevcuttur. Bu bulgular, mevcut nesil spor donatılarının ağırlıklı, modüler ve vandalizme dayanıklı yeni nesil tasarımlarla yenilenmesi gerektiğini bilimsel verilerle kanıtlamaktadır.

Özet

Spor ve rekreasyon tesisleri, kentlerin sosyal dokusunu zenginleştiren, sağlıklı yaşam biçimini teşvik eden önemli unsurlardır. Ancak, bu tesislerin maksimum potansiyeli ne kadar kullanılabiliyor? Bu araştırmada, İzmir Konak-Alsancak bölgesindeki spor ve rekreasyon tesislerinin kullanım potansiyelini arttırmak amacıyla kentsel estetik, ergonomi ve sürdürülebilir donatı elemanları üzerinde odaklanan bir inceleme sunulacaktır.

Bu kapsamda, kentsel estetik açısından yapılan değerlendirme, mevcut spor ve rekreasyon tesislerinin estetik durumunu analiz etmeyi içermektedir. Bu değerlendirme, bölgedeki sportif alanların kent peyzajına uyumunu belirleyerek, kullanıcıların görsel deneyimini olumlu yönde etkileyecek estetik iyileştirmeler önermeyi amaçlamaktadır. Kullanıcı görüşleri ve literatür taraması doğrultusunda, sportif alanların çevresel uyumunu güçlendirecek, mimari ögeleri vurgulayacak ve kent estetiğini güçlendirecek stratejik öneriler belirlenecektir.

Kentsel ergonomi perspektifiyle yapılan inceleme, spor alanlarının kullanılabilirliği ve ergonomisi üzerinde odaklanarak, mevcut tesislerin kullanıcı ihtiyaçlarına daha etkili bir şekilde cevap vermesini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, spor tesislerinin tasarımı ve düzenlemeleri, kullanıcıların konforunu artırmak ve geniş bir demografik kitlenin bu tesislerden en iyi şekilde faydalanabilmesini sağlamak adına ele alınacaktır.

Sürdürülebilir donatı elemanları perspektifi, spor elemanlarının fiziksel dayanıklılığı ve çevresel sürdürülebilirliği üzerinde durarak, malzeme seçiminden tasarım detaylarına kadar geniş bir yelpazede incelenecektir. Bu kapsamda, sürdürülebilir malzeme ve tasarım kullanımını teşvik eden çözümler geliştirilerek, spor tesislerinin çevresel etkilerini en aza indirme stratejileri belirlenecektir.

Araştırma İzmir Konak-Alsancak bölgesindeki spor ve rekreasyon tesislerinin sürdürülebilir kalkınmaya nasıl katkı sağlayabileceğini anlamak için kapsamlı bir yaklaşım sunmaktadır. Spor elemanlarının kullanılabilirliği, kent estetiği ve ergonomisi konularındaki bu detaylı inceleme, bölgedeki spor tesislerinin kullanım potansiyelini artırmak ve kentsel gelişimi desteklemek adına stratejik yönergeler sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract

Sports and recreation facilities are important elements that enrich the social fabric of cities and promote a healthy lifestyle. However, to what extent can the maximum potential of these facilities be utilized? In this research, a review focusing on urban aesthetics, ergonomics and sustainable equipment elements will be presented in order to increase the utilization potential of sports and recreation facilities in Izmir Konak-Alsancak region.

In this context, the assessment in terms of urban aesthetics involves analyzing the aesthetic condition of existing sports and recreation facilities. This assessment aims to determine the compatibility of the sports areas in the region with the urban landscape and to suggest aesthetic improvements that will positively affect the visual experience of the users. In line with user opinions and literature review, strategic recommendations will be determined to strengthen the environmental harmony of the sports areas, emphasize architectural elements and strengthen urban aesthetics.

The review from an urban ergonomics perspective focuses on the usability and ergonomics of sports areas, aiming to ensure that existing facilities respond more effectively to user needs. In this context, the design and arrangement of sports facilities will be addressed in order to increase the comfort of users and ensure that a wide demographic audience can make the best use of these facilities.

The perspective of sustainable equipment elements will be examined in a wide range from material selection to design details, emphasizing the physical durability and environmental sustainability of sports elements. In this context, strategies to minimize the environmental impact of sports facilities will be identified by developing solutions that encourage the use of sustainable materials and design.

The research provides a comprehensive approach to understand how sports and recreation facilities in Izmir Konak-Alsancak region can contribute to sustainable development. This detailed examination of the usability, urban aesthetics and ergonomics of sports elements aims to provide strategic guidelines to increase the utilization potential of sports facilities in the region and support urban development.

Giriş

Kent parkları, kent sakinlerinin rekreasyon, sosyalleşme ve spor ihtiyaçlarını karşıladığı, sağlıklı yaşam biçimini teşvik eden ve toplumsal etkileşimi güçlendiren önemli kamusal alanlardır. Literatürde kent parklarının sağlıklı toplumlar ve sosyal yaşam oluşturmadaki anahtar rolü vurgulanmaktadır (Neal, 2013). Bu araştırmanın amacı, kent parklarındaki donatı elemanlarının mevcut durumunu ve kullanımını değerlendirmek; özellikle vandalizm, ergonomi, kentsel estetik, sürdürülebilirlik ve kullanım yoğunluğu gibi boyutlarda analiz yapmaktır. Bu kapsamda saha araştırmasında 30 farklı park/alanda detaylı gözlemler gerçekleştirilmiş, belirlenen kriterlere göre veriler toplanmıştır. Ayrıca, literatür taraması ile park tasarımı, bakım yönetimi ve kullanıcı memnuniyeti konularında yapılmış çalışmalar incelenerek elde edilen bulgular karşılaştırılmıştır.

Önceki çalışmalar, parkların mekânsal tasarımı ile bakım-temizlik düzeyinin kullanıcı tercihleri ve memnuniyeti üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çekmektedir (Gürer ve Uğurlar, 2017). Parklardaki aktivite çeşitliliği, parkların çekiciliğini ve insanların parkları ziyaret etme, orada vakit geçirme tercihini önemli ölçüde etkiler. Parkların çekiciliğini belirleyen diğer önemli unsurlar ise rahatlık hissi ve parkta sunulan işlevlerdir. Rahatlık ve konfor algısı, doğrudan alan tasarımı ve donatıların malzeme seçimiyle ilişkilidir. Parktaki işlevlerin kolay erişilebilir veya daha korunaklı bir şekilde konumlandırılması da tasarımın önemli unsurları arasında yer alır.

Bu bağlamda, bir alan tasarım kriterleri açısından değerlendirilirken şu soruların sorulması analizleri kolaylaştıracaktır:

Parktaki altyapı düzenlemeleri (banklar, oyun ekipmanları, çöp kutuları vb.) yeterli ve uygun mu? Örneğin, ziyaretçilerin güneşli veya gölgeli alanlarda oturma seçenekleri sağlanmış mı?
Park tasarımı ilgi çekici, yüksek kaliteli ve bakımlı mı?
Parktaki altyapı malzemeleri kullanıcı dostu mu (banklar, oyun ekipmanları gibi)?
Park, tüm potansiyel kullanıcılar (engelliler, yaşlılar, çocuklar, gençler, kadınlar, köpek sahipleri vb.) için uygun mu?
Alan düzenlemesi çevreyle uyumlu mu (görünüş, ölçek vb.)?
Alandaki dolaşım yolları ve zemin malzemeleri, planlanan kullanımlar ve kullanıcılar için uygun mu?
Parkta yeterli aydınlatma sağlanmış mı?
Parkta veya yakın çevresinde (temiz) tuvaletler bulunuyor mu?
Parkta veya yakın çevresinde yeme içme ihtiyaçlarını karşılayacak düzenlemeler veya piknik alanları mevcut mu?

Yukarıdaki unsurların yanı sıra bitkilendirme, güvenlik, alanın renkli, güzel ve estetik olması alanın kullanım yoğunluğunu ve alandaki kullanıcı memnuniyetini etkileyen etkenler arasındadır (Geerts, 2013, s. 104-112.). Donatı bakımından açık alan spor aletleri, kent parklarına yerleştirilen ve halkın ücretsiz egzersiz yapmasını amaçlayan ekipmanlardır. Kent yaşamında sedanter yaşam tarzının yaygınlaşması, bu tür açık hava egzersiz alanlarına olan ihtiyacı artırmaktadır (Nelson et al., 2007). Parklar, fiziksel aktiviteyi teşvik ederek toplum sağlığına katkı sunabilecek ideal mekânlar olarak görülür (Duncan et al., 2005). Açık alan spor aletlerinin temel amacı da her yaştan bireyin kolayca erişip spor yapabileceği imkânlar sağlayarak aktif yaşamı desteklemektir.

Bununla birlikte, bu aletlerin işlevselliği ve etkisi konusunda son yıllarda tartışmalar artmıştır; bazı araştırmalar, kullanım pratikleri ve güvenlik konularında çeşitli sorunlar tespit etmektedir. Dolayısıyla, açık alan spor aletlerinin kent hayatındaki rolünü ve günümüz ihtiyaçlarını ne derece karşıladığını değerlendirmek önem kazanmaktadır. Bu raporda, saha verileri ve literatür bilgileri bir arada yorumlanarak kent parkları ve rekreasyon alanları, içeriğindeki spor alanları değerlendirilmiş ve iyileştirmeye yönelik öneriler sunulmuştur.

Kavramsal Çevre

Bu araştırma İzmir'in Konak - Alsancak bölgesindeki spor ve donatı elemanlarının kullanım potansiyellerini sistematik bir şekilde araştırmayı ve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, mekanların ve donatı elemanlarının sürdürülebilirliği ve vandalizme karşı uygunluğu irdelenecektir.

İzmir'in tarihî bölgelerinde yer alan spor ve rekreasyon tesisleri, zaman içinde doğal aşınma özellikle sahil kenti olması ve tuzlu rüzgarın etkisiyle, yıpranma ve vandalizm gibi unsurlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, araştırma projesi, mekanların sürdürülebilirliğini değerlendirerek, olası yıpranma ve vandalizm risklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, bölgedeki mekanların fiziksel durumu, bakım ihtiyaçları ve güvenlik önlemleri titizlikle ele alınacaktır.

Ayrıca, araştırma kapsamında elde edilecek verilere dayanarak, mekanların ve donatı elemanlarının sürdürülebilirliğini artırmaya yönelik öneriler geliştirilecektir. Bu öneriler, hem fiziksel hem de yönetimsel düzeyde alınacak tedbirleri içerecek şekilde tasarlanacaktır. Böylece, mekanların uzun vadeli kullanımını sağlamak ve bölge sakinlerinin spor ve rekreasyon olanaklarından etkin bir şekilde faydalanmasını sağlamak amacıyla sürdürülebilir bir yaklaşım öne çıkacaktır.

Araştırma hipotezi şu şekildedir:

"İzmir Konak - Alsancak bölgesindeki spor ve rekreasyon tesislerinin mevcut durumu, kullanım alışkanlıkları ve potansiyeli belirlenerek, bölgede daha etkili spor yönetimi ve planlama stratejileri geliştirilebilir."

Açık Alan Spor Aletleri (OGE - Outdoor Gym Equipment)

OGE, geleneksel kapalı spor salonlarında ve rehabilitasyon merkezlerinde bulunanlara benzer egzersiz ekipmanlarıdır ve genellikle insanların açık havada egzersiz yapmaları için ücretsiz erişim sağlar. Genel olarak, bir OGE alanı, vücudun belirli bölgelerini geliştirmeye yönelik çeşitli mekanik istasyonlardan oluşur (Aparicio, 2009). Örneğin, kol germe istasyonu, üst ekstremite bölgesini hedefleyerek esnekliği artırmak için tasarlanmıştır.

Öte yandan, çeşitli çalışmalar, OGE'nin denetim eksikliği ve yetersiz talimatlar nedeniyle birçok güvenlik sorunu oluşturduğunu göstermiştir. Bir çalışma, kullanıcıların %79'unun OGE kullandıktan sonra sağlık sorunları yaşadığını ve %54'ünün kas ağrısından şikayet ettiğini bildirmiştir (Doğru ve diğerleri, 2015). Ek olarak, önemli araştırmalar, ekipmanın yanlış kullanımından kaynaklanan birçok OGE kazası veya spor yaralanması olduğunu bildirmiştir (Xie, 2012; Yan, 2016). Xie (2012) ayrıca, Çinli kullanıcıların %66,5'inin OGE kullandıktan sonra yaralandığını bildirmiştir. Yaralanmalara atfedilen başlıca faktörler, ekipman arızası (%58,3) ve yanlış kullanım davranışı (%31,4) olmuştur (Xie, 2012; Yan, 2016). OGE kurulumu, dünyanın birçok bölgesinde, parkta veya açık alanda yeni bir özellik olduğundan, bu tür ekipmanların çalışma yöntemlerine ve modellerine dayalı risklerini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. İnsanların OGE'yi gerçek ortamlarda nasıl kullandığını anlamak, OGE kaynaklı kaza ve yaralanmalara yol açan sorunları belirlemeye yardımcı olabilir.

Açık Alan Spor Aletleri (OGE) ve Rekreasyon Alanları

Tanımı ve Önemi:

Açık alan spor aletleri, halkın ücretsiz olarak fiziksel aktivite yapmasına olanak sağlayan, kent parklarına yerleştirilen spor ekipmanlarıdır. Rekreasyon alanları ise insanların boş zamanlarını verimli bir şekilde değerlendirmelerine olanak tanıyan açık ve yeşil alanlardır. Bu tür donatılar, kent yaşamında fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi ve sağlıklı bir toplum oluşturulması açısından önem taşımaktadır (Güler ve Özdemir, 2015).

Açık Alan Spor Aletlerinin Kullanım Amaçları:

Halk sağlığını desteklemek ve sedanter yaşamı azaltmak
Spor salonlarına erişimi olmayan bireyler için ücretsiz egzersiz imkanı sunmak
Fiziksel aktiviteyi teşvik ederek kronik hastalıkları önlemeye yardımcı olmak
Sosyal etkileşimi artırarak topluluk dayanışmasını güçlendirmek

Açık Alan Spor Aletlerinin Kent Planlamasındaki Yeri:

Kent içi açık alan spor donatıları, planlanırken kullanıcı ihtiyaçları, erişilebilirlik, güvenlik ve sürdürülebilirlik gibi kriterler göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak, birçok şehirde bu alanlar işlevsellik, güvenlik ve bakım açısından eksiklikler barındırmaktadır (Neal, 2013). Bu bağlamda, mevcut tesislerin değerlendirilmesi ve yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Açık Alan Spor Aletlerinin Kullanıcı Üzerindeki Etkileri:

Fiziksel ve Psikolojik Sağlık Üzerindeki Etkileri:

Açık alan spor aletleri, fiziksel aktivite seviyesini artırarak obezite, diyabet, hipertansiyon gibi hastalıkların önlenmesine yardımcı olabilir (U.S. Department of Health and Human Services, 1996). Bununla birlikte, birçok çalışmada bu aletlerin yanlış kullanım nedeniyle kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açabileceği belirtilmiştir (Doğru ve ark., 2015).

Ergonomik ve Güvenlik Problemleri:

Açık alan spor aletleri genellikle tek bir vücut ölçüsüne göre tasarlanır ve bu durum farklı yaş ve fiziksel kapasiteye sahip kullanıcılar için ergonomi sorunları yaratır. Çalışmalar, bu aletlerin kullanıcı dostu olmadığı ve sakatlanmalara yol açabileceğini göstermektedir (Xie, 2012; Yan, 2016).

Kullanıcı Motivasyonu ve Sosyal Etkileşim:

Kullanıcıların %55'i spor parklarındaki aletleri bilinçli kullandığını düşünmektedir (Avcı ve ark., 2021).
%58,3'ü egzersiz hareketlerini kendiliğinden öğrendiğini, yalnızca %12'sinin uzman desteği aldığını belirtmiştir.
Bu bulgular, spor aletlerinin yanlış kullanımını azaltmak için bilgilendirme ve yönlendirme mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Açık Alan Spor Aletleri ve Kentsel Mekân İlişkisi:

Kent Estetiğine Uygunluk:

Kent mobilyalarının ve açık alan spor donatılarının bulundukları çevreyle uyumlu olması, şehir estetiği açısından önem taşımaktadır. Ancak saha araştırmaları, mevcut aletlerin tarihi ve kültürel dokuyla uyumsuz olduğunu göstermektedir (Çatalyürekoğlu ve Altıparmakoğulları, 2023).

Vandalizm ve Malzeme Dayanıklılığı:

Açık alan spor aletleri vandalizme açık olduğundan, dayanıklı ve anti-grafiti kaplamalara sahip malzemelerden üretilmelidir (Bağcı, 2010). Ancak saha araştırmamız, İzmir Konak-Alsancak bölgesinde bulunan spor donatıları üzerinde yaygın vandalizm izlerine rastlandığını göstermektedir.

Sürdürülebilirlik ve Yenilikçi Çözümler:

Paslanmaz çelik gibi uzun ömürlü malzemeler kullanılmalıdır.
Modüler ve taşınabilir tasarımlar sayesinde donatılar kullanıcı taleplerine göre değiştirilebilir olmalıdır.
Akıllı sensörler ile kullanıcıların hareket verileri analiz edilerek daha verimli tasarımlar geliştirilebilir (Turaç, 2024).

Önceki Çalışmalar ve Literatürden Çıkarımlar:

Açık Alan Spor Aletlerinin Kullanılabilirliği Üzerine Çalışmalar

McKenzie ve ark. (2006), Los Angeles'ta 16.244 kişi üzerinde yaptığı çalışmada, spor parklarının çoğunlukla sedanter aktivite için kullanıldığını tespit etmiştir.
Eskişehir'de yapılan bir çalışmada, katılımcıların %81'inin egzersiz öncesi ısınma yapmadığı belirlenmiştir (Şimşek ve ark., 2011).
Doğru ve ark. (2015), açık alan spor aletlerini kullanan bireylerin %79'unun ağrı veya zorlanma yaşadığını rapor etmiştir.
Bu çalışmalar, kullanıcıların bilinçsiz egzersiz yapmalarının risk oluşturduğunu göstermektedir.

Açık Alan Spor Donatılarının Güvenliği Üzerine Çalışmalar:

Xie (2012), Çin'deki araştırmasında kullanıcıların %66,5'inin spor aletlerinden kaynaklı yaralandığını rapor etmiştir.
Wilcox ve ark. (2000), açık alan spor aletlerinin ergonomi eksikliği nedeniyle yaşlı kullanıcılar için tehlikeli olabileceğini vurgulamıştır.
Bu bulgular, kullanıcı güvenliğini artırmak için spor aletlerinde yeni tasarım iyileştirmelerine gidilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kent Estetiği ve Açık Alan Spor Aletleri Üzerine Çalışmalar

Kayahan (2023), kent estetiğine uygun olmayan donatıların kullanıcı memnuniyetini azalttığını belirtmektedir.
Akpınar (2024), çocuk oyun alanlarında standart dışı tasarımın kullanıcı deneyimini olumsuz etkilediğini göstermektedir.
Turaç (2024), spor donatılarının yerel halkın ihtiyaçlarına göre tasarlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu çalışmalar, mevcut park tasarımlarının kullanıcı odaklı olmaması nedeniyle kullanım oranlarının düşük kaldığını göstermektedir.

Yapılan literatür taraması, İzmir Konak-Alsancak bölgesindeki açık alan spor aletlerinin işlevsel yetersizliklerini ortaya koymak için güçlü bir temel sunmaktadır. Diğer yandan, açık alan spor aletlerinin kullanım motivasyonları ve tercih nedenleri de literatürde incelenmiştir. Acar ve Aydos (2021) tarafından Ankara'da yapılan bir ankete göre, kullanıcıların tamamı kullandıkları aleti belirli vücut bölgelerini çalıştırdığı düşüncesiyle tercih ettiğini belirtmiştir; ayrıca katılımcıların %60,1'i spor faaliyetini bir uzman eşliğinde yapmak istediğini ifade etmiş ancak bu istek ile eğitim düzeyi arasında istatistiksel bir ilişki bulunmamıştır. Bu çalışmada kullanıcıların %12,4'ünün açık alan spor aletlerini kullanırken sakatlık yaşadığı (çoğunlukla bacak bölgesinde) tespit edilmiş, ancak bu sakatlık ile yaş, eğitim seviyesi veya spora ayrılan süre arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir.

Literatürdeki diğer nitel bulgularda da, kullanıcıların bu alanlarda bilinçli spor yapabilmesi için uzman rehberliği ihtiyacının altı çizilmektedir. Örneğin, parklarda eğitimli görevlilerin bulunması veya kullanıcıların doğru yönlendirilmesi, yanlış kullanım kaynaklı sakatlıkları azaltabilecek bir çözüm olarak önerilmektedir. Literatürde, bazı çalışmalar mevcut açık alan aletlerinin bu kriterleri tam olarak karşılamadığını, örneğin engelli bireyler veya yaşlılar için erişilebilirlik konusunda eksikler olabildiğini belirtmektedir (ör. [Kuter ve Çakmak, 2017]; [DEV, 2020] raporları).

Fiziksel aktivite için spor parklarının tercih edilme sebeplerinden bazıları ise ücretsiz olması (Doğru ve ark. 2015; Lapa ve ark. 2012; Öztürk, 2015), yakın mesafede olması (Lapa ve ark. 2012; Önal & Sağır, 2018), arkadaş ortamı (Lapa ve ark. 2012; Önal & Sağır, 2018), açık havada olması (Önal & Sağır, 2018; Öztürk, 2015) gibi faktörler etkilemiştir. Bir araştırmada ise sırasıyla en çok açık havada aktivite imkânı sağlaması, ücretsiz olması ve ev/işe yakın olması gibi nedenler bildirilmiştir.

Araştırmamız katılımcılarının spor parkı tercih nedenleri literatür ile benzerdir. Ancak bu alanların tercihinde diğer çalışmalardan farklı olarak "açık havada spor imkânı sunması" cevabının öne çıkması ise metropollerin önemli bir ihtiyacı olarak dikkat çekmektedir. Ergonomi açısından, aletlerin çoğu tek tip beden ölçülerine göre üretildiğinden, çok uzun veya çok kısa boylu kullanıcılar ya da fiziksel kısıtlılığı olan bireyler için rahat kullanılamayabilir. Bu da kullanıcı konforunu ve etkin egzersizi olumsuz etkileyen bir faktördür.

Araştırmanın Amacı

Bu araştırmanın temel amacı, İzmir Konak-Alsancak bölgesindeki spor ve rekreasyon tesislerinin kullanım potansiyelini artırarak kentsel gelişimi desteklemek ve bu bağlamda açık alan spor aletlerinin işlevselliğini, güvenliğini, ergonomisini ve sürdürülebilirliğini değerlendirmektir. Araştırma, mevcut açık alan spor donatılarının fiziksel aktiviteye teşvik edici olup olmadığını, kullanıcı deneyimlerini nasıl etkilediğini, kentsel estetik ve sürdürülebilirlik açısından uygunluğunu inceleyerek daha işlevsel ve kullanıcı dostu çözümler geliştirilmesi için öneriler sunmayı amaçlamaktadır.

Özel olarak araştırma şu alt hedeflere odaklanmaktadır:

Mevcut spor donatılarının kullanım düzeyini ve kullanıcı memnuniyetini analiz etmek
Açık alan spor aletlerinin ergonomik, güvenlik ve vandalizme karşı dayanıklılık açısından değerlendirilmesi
Bu aletlerin sağlığa olumlu ve olumsuz etkilerini literatür ve saha çalışmaları ile karşılaştırmalı olarak incelemek
Kent estetiği açısından açık alan spor donatılarının uygunluğunu değerlendirmek
Sürdürülebilir ve uzun ömürlü spor ekipmanları tasarımı için öneriler sunmak
Türkiye genelindeki açık alan spor alanları ile Konak-Alsancak bölgesindeki uygulamaları karşılaştırarak genel bir model oluşturmak

Bu bağlamda araştırma, mevcut spor alanlarının işlevselliğini artırmaya yönelik yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler sunarak, açık alan spor donatılarının kentsel yaşam kalitesine katkısını en üst düzeye çıkarmayı hedeflemektedir. Özellikle, mevcut açık alan spor aletlerinin işlevsiz ve yetersiz olduğunu ortaya koyarak, daha etkili ve kullanıcı dostu tasarımların gerekliliğini vurgulamak çalışmanın gizli fakat önemli bir amacıdır.

Yöntem

Araştırmanın temel tasarımı, belirlenen parklardaki malzeme seçimi, ebat, sıklık, kullanım yoğunluğu ve peyzaj tasarımına uygunluğu gibi kriterlere odaklanacak şekilde belirlenmiştir.

Bağımsız ve Bağımlı Değişkenler:

Bağımsız Değişkenler: Parklardaki malzeme seçimi, ebat, sıklık, kullanım yoğunluğu.
Bağımlı Değişkenler: Ergonomik ve estetik özelliklerdeki uygunluk.

Veri Toplama Araçları:

Gözlem: Parklardaki yeşil alanlar, malzeme seçimi, ebat, sıklık, kullanım yoğunluğu ve peyzaj tasarımı gözlemlenerek değerlendirilecektir.

Analiz Yöntemleri:

Gözlem Verileri Analizi: Gözlem verileri, belirlenen kriterlere göre bir puanlama sistemine tabi tutularak uygun ve uygun olmayan kullanımlar belirlenecektir.

İş Paketleri İle İlişkilendirme:

Veri Toplama Araçlarının Hazırlanması: Gözlem formları hazırlanacak ve test edilecektir.
Parklarda Gözlem Uygulamaları: Belirlenen parklarda veri toplama işlemleri gerçekleştirilecektir. Gözlemin ardından, donatı elemanlarındaki kullanıma bağlı yıpranmalar, fotoğraflar aracılığıyla ölçümlenecek. Elemanların sahip oldukları ölçüler ve tasarımdaki kullanım sıklıkları gibi peyzaj tasarımında donatı elemanlarının kullanımına dair ölçütlerle karşılaştırmalar yapılacaktır.
Veri Analizi: Analiz sürecinde, toplam ölçümler kıyaslandıktan sonra, alandaki donatı elemanları üzerinde derecelendirmeler yapılacak ve belirli özelliklere göre işaretlemeler gerçekleştirilecektir. Bu değerlendirmeler, kullanım sıklığı, konumlandırma, yıpranma gibi özellikleri konum bazlı olarak tartışmamıza olanak sağlayacaktır.

Bulgular

Mevcut Durumlar ve Sorunlar:

Yapılan saha çalışması, Alsancak bölgesindeki açık alan spor aletlerinin birçoğunun yıllardır kullanımda olduğunu ve bu süreçte çeşitli yıpranmalar gösterdiğini ortaya koymuştur. İncelenen 30 alanın tamamında benzer tipte temel spor aletleri (yürüme, pedal çevirme, esnema aletleri vb.) bulunduğu saptanmıştır. Ancak bu aletlerin kullanım yoğunluğunun düşük olduğu gözlenmiştir: Anlık gözlem yöntemiyle tespit edildiğinde, 30 alanın sadece 7'sinde o esnada ziyaretçi bulunduğu, geri kalan 23 alanda ise kullanım olmadığı kaydedilmiştir. Bu alanların yalnızca birinde aktif spor yapan kullanıcılar bulunmaktaydı. Bu bulgu, açık hava spor parklarının her zaman aktif olarak kullanılmadığını ve potansiyelinin altında kaldığını düşündürmektedir.

Literatürde de benzer şekilde, bazı park kullanıcılarının bu aletlerin varlığını olumlu karşılasa bile kendilerinin kullanımının sınırlı olabildiği ifade edilmektedir (örn. "Parkta olmasını değerli buluyorum ama ben kullanmıyorum" şeklindeki kullanıcı algıları). Bu durum, açık alan spor aletlerinin var olan işlevselliğinin sorgulanmasına yol açmaktadır.

Saha bulgularına göre vandalizm ve bakım sorunları, incelenen ekipmanların önemli bir zayıf yönüdür. Alsancak'taki 30 spor alanının %93'ünde (28 alanda) aletler üzerinde sprey boya yazı ve çizimler gibi grafiti ve çizik vandalizm izleri tespit edilmiştir. Yine alanların yaklaşık %73'ünde (22 alanda) kırık banklar, kırılmış spor aleti parçaları veya deformasyona uğramış yüzeyler gibi malzeme hasarları gözlenmiştir.

Tablo 1: Vandalizm

Vandalizm Vandalizm ve Kategori alt kriterlerini bulunduran alan sayısı Vandalizm ve Kategori alt kriterlerini bulundurmayan alan sayısı Grafiti ve Çizikler (Vandalizm izleri taşıyan alan sayısı.) 28 2 Kırık/Malzeme Deformasyonu (Kırık banklar, spor aletleri veya yüzeyler.) 22 8 Çöp/Bakımsızlık (Temizlik eksikliği nedeniyle oluşan görüntü kirliliği.) 4 26

Bu veriler, vandalizmin açık hava spor alanlarında çok yaygın olduğunu göstermektedir. Fakat Kalıcı Olarak Kurulmuş Dış Mekan Fitness Ekipmanı için standart (TS-EN16630), bu tür dış mekân ekipmanlarının vandalizme dayanıklı malzemelerden üretilmesini şart koşmaktadır. Nitekim piyasada üretici firmalar da dış mekân spor aletlerinin hava koşullarına ve vandalizme dayanıklı malzemeler kullanılarak imal edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Saha araştırmamızda malzeme kalitesi genel olarak iyi olmakla birlikte, vandalizm sonucu oluşan kozmetik hasarlar ve bazı işlevsel arızalar kullanım deneyimini olumsuz etkilemektedir. Öte yandan, incelenen alanların sadece %13'ünde (4 alanda) belirgin çöp ve bakımsızlık sorunu görülmüş; çoğu alanda temizlik durumunun iyi olması, belediyenin rutin bakım yaptığının bir göstergesi sayılabilir. Ancak bazı alanlardaki aşınmış veya paslanmış parçalar ile gevşemiş vidalar, periyodik teknik bakım ve yenileme ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Neden Eski Nesil Açık Alan Spor Aletleri Değişmeli? 2026 Bilimsel bir bakış.

Dış Mekan Spor Aletlerindeki Yıpranma ve Vandalizm

Açık alan spor aletlerinin ergonomik uygunluğu ve güvenliği, kullanım etkinliğiyle doğrudan ilişkilidir. Alsancak örnekleminde, alanların yaklaşık üçte ikisi engelli veya yaşlı bireylerin erişimine uygun rampalar veya düzenlemeler barındırırken (30 alanın 20'sinde erişilebilir tasarım mevcut), geri kalan üçte birlik kısımda erişilebilirlik konusunda eksikler belirlenmiştir.

Tablo 2: Ergonomik Uygunluk

Ergonomik Uygunluk Ergonomik Uygunluk ve Kategori alt kriterlerini bulunduran alanlar Ergonomik Uygunluk ve Kategori alt kriterlerini bulundurmayan alanlar Erişilebilirlik (Engelli erişim rampaları, yaşlı/düşük mobilite gruplarına uygunluk.) 20 10 Güvenlik (Kaymaz yüzeyler, keskin kenar olmaması.) 15 15 Konfor (Kullanıcıların fiziksel rahatlığı (bank yüksekliği, aletlerin insan ölçülerine uyumu).) 28 2

Bu da tekerlekli sandalye kullananlar veya hareket kısıtı olan bireyler için bu alanların erişiminin sınırlı olabileceğini göstermektedir. EN16630 standardının öngördüğü üzere, ekipmanların tekerlekli sandalye erişimine uygun yükseklikte tasarlanması gereği pratikte tam karşılanmamış görünmektedir.

Güvenlik kriterlerine bakıldığında durum daha endişe vericidir: İncelenen alanların yalnızca yarısında zemin kaymaz malzeme ile kaplı ve aletlerin kenarları güvenli biçimde tasarlanmışken, diğer yarısında bu güvenlik önlemleri yetersiz bulunmuştur (30 alanın 15'inde yeterli, 15'inde yetersiz). Bu durum, kullanıcıların kayıp düşme veya keskin kenarlara çarpma riskinin birçok alanda var olduğunu ortaya koyar.

Bunun aksine, konfor kriteri görece daha olumlu bulunmuştur: Aletlerin insan vücuduna uygunluğu (örneğin oturma yerlerinin yüksekliği, tutacakların boyu vb.) açısından 28 alanda kullanıcılar için rahat bir kullanım sağlandığı, sadece 2 alanda ciddi konforsuzluk olduğu tespit edilmiştir. Yani mevcut aletler genel itibariyle ortalama bir kullanıcı için temel konfor şartlarını karşılamakla birlikte, özellikle güvenlik ve kaza riskini azaltma konusunda iyileştirmeye ihtiyaç duyulmaktadır.

Güvenlik bağlamında literatürdeki bulgular da saha gözlemlerimizi destekler niteliktedir. Açık alan spor aletleri genellikle herhangi bir gözetmen veya eğitmen olmadan kullanıldığı için yanlış kullanım olasılığı yüksektir. Doğru ısınma yapmadan veya vücut kapasitesine uygun olmayan şekilde egzersiz yapmak, kas ve eklem sakatlanmalarına yol açabilir. Nitekim daha önce bahsedilen araştırmalarda kullanıcıların önemli bir kısmının bu aletleri kullandıktan sonra ağrı, incinme gibi sorunlar yaşadığı saptanmıştır.

Alsancak'taki alanlarda yapılan kullanıcı gözlemlerinde de, bazı kullanıcıların aletleri çok kısa süreli denedikten sonra bıraktıkları (muhtemelen doğru formda kullanamadıkları için) veya aşırı hızlı/sert hareketlerle potansiyel olarak riskli biçimde egzersiz yaptıkları dikkat çekmiştir. Bu bulgular, hem ekipmanların tasarımının kullanıcıyı doğru harekete yönlendirecek şekilde geliştirilmesi gerektiğine hem de kullanıcı eğitiminin önemine işaret etmektedir. Kullanım kılavuzları, üzerlerinde doğru kullanım talimatlarının görsellerle anlatılması veya mobil uygulamalarla desteklenmesi gibi yöntemler, bu riskleri azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca belirli zaman aralıklarında park görevlilerinin kullanıcıları doğru form konusunda uyarması ya da belediyelerin ücretsiz egzersiz eğitimi programları düzenlemesi de literatürde önerilen çözümler arasındadır.

Açık alan spor aletlerinin kent estetiğiyle uyumu, özellikle tarihi veya prestijli kent mekânlarında önem kazanmaktadır. Alsancak bölgesindeki spor aletleri, genellikle parlak renklere sahip metal/plastik kombinasyonundan oluşmaktadır. Saha bulgularımıza göre alanların %83'ünde aletlerin renk ve malzeme açısından çevreyle görsel bir bütünlük oluşturduğu, yani parkın genel estetik dokusuna uyum sağladığı değerlendirildi.

Tablo 3: Kentsel Estetik ve Peyzaj Tasarımı

Kentsel Estetik ve Peyzaj Tasarımı Kentsel Estetik ve Peyzaj Tasarımı - Kategori alt kriterlerini bulunduran alanlar Kentsel Estetik ve Peyzaj Tasarımı - Kategori alt kriterlerini bulundurmayan alanlar Renk/Malzeme Uyumu (Tesislerin çevreyle görsel bütünlüğü.) 25 5 Yeşil Alan Entegrasyonu (Bitki örtüsü ve peyzaj düzeni.) 27 3 Mimari Tasarım (Modern/tarihi dokuya uyum.) 23 7

Yeşil alan entegrasyonu bakımından da alanların %90'ında spor aletlerinin bitki örtüsü ve peyzaj düzenlemesiyle uyumlu biçimde konumlandırıldığı gözlemlenmiştir. Bu olumlu bulgular, açık alan spor alanlarının estetik olarak genelde kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.

Bununla birlikte, mimari dokuya uyum kriteri incelendiğinde, özellikle tarihi dokuya sahip mekânlarda veya mimari kimliği belirgin alanlarda bazı uyumsuzluklar söz konusu olabilmektedir. İncelenen alanların yaklaşık dörtte birinde (7 alan) aletlerin çevredeki mimari ve kentsel tasarım öğeleriyle uyumlu olmadığı, adeta sonradan eklenmiş yabancı bir öğe gibi durduğu not edilmiştir. Bu durum, standart fabrikasyon ürünlerin her bağlama uygun olmayabileceğini göstermektedir. Kent estetiğini korumak adına, tasarımcılar ve belediyeler bu ekipmanların renk, form ve yerleşimini alanın karakterine göre özelleştirmeyi düşünebilirler.

Tablo 4: Sürdürülebilir Donatı Elemanları

Sürdürülebilir Donatı Elemanları Sürdürülebilir Donatı Elemanları ve Kategori alt kriterlerini bulunduran alanlar Sürdürülebilir Donatı Elemanları ve Kategori alt kriterlerini bulundurmayan alanlar Malzeme Dayanıklılığı (Çelik, geri dönüştürülmüş malzemeler.) 27 3 Çevresel Etki (Ürünlerin zaman sebebi ile çevresel faktörler tarafından yıpranması.) 26 4

Açık alan spor aletlerinin sürdürülebilirlik boyutu, yalnızca kullanılan malzemenin dayanıklılığı ile değil, çevresel etkilere karşı direnci, uzun vadede bakım gereksinimi ve kullanıcı konforunu sürdürebilmesi ile de ilişkilidir. Yapılan saha araştırmasında kullanılan metal aksamların çoğunluğu sanayi demiri, siyah demir diyede geçen ST37 karbon alaşımlı çelikten üretilmiştir ve yüzeyleri elektrostatik boya ile kaplanmıştır. Ancak ST37 çelik paslanmaya karşı dirençsizdir ve bu bölgede hava koşullarına bağlı olarak yüksek oranda korozyon gözlemlenmiştir. 30 alanın 26'sında metal kısımlar paslanmış ve bazı aletlerin kullanımı riskli hale gelmiştir. Özellikle kaynak noktalarında yoğun korozyon etkisi tespit edilmiştir. Daha dayanıklı malzemelerin (örn. sıcak daldırma galvaniz kaplı çelik veya paslanmaz çelik) kullanılması gerekmektedir.

Plastik parçalar UV ışınlarına ve sıcaklık değişimlerine dayanıklı malzemelerden üretilmediğinden, renk solması, çatlamalar ve yüzey deformasyonları sıkça gözlemlenmiştir. Kullanıcıların ilgisini azaltabilecek estetik deformasyonlar söz konusudur. Plastik bileşenlerde UV koruyucu malzemelerin eklenmesi ve ısıya dayanıklı polimerlerin tercih edilmesi gerekmektedir.

Mevcut açık alan spor aletleri, hava koşullarına karşı yeterli koruma mekanizmalarına sahip değildir. Özellikle deniz etkisine açık olan bölgelerde, tuzlu havanın metal korozyonunu hızlandırdığı tespit edilmiştir. En azından sıcak daldırma galvaniz kaplamalar ve çift katmanlı pas koruyucu boyalar kullanılmalıdır. Solmuş ve paslanmış aletler, kullanıcı motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Parklarda modüler ve yenilikçi egzersiz donatılarına yer verilmelidir (örn. calisthenics parkları, tırmanma duvarları, farklı yaş gruplarına yönelik hareket istasyonları, ağırlıklı açık alan spor aletleri).

Ancak sürdürülebilirlik kavramı yalnızca malzeme dayanımı ile sınırlı değildir; toplumsal ve işlevsel sürdürülebilirlik de önemlidir. Bu bağlamda, açık alan spor aletlerinin uzun vadede kullanıcı ilgisini sürdürebilmesi ve toplum sağlığına gerçekten katkı sunabilmesi gerekmektedir. Mevcut durumda kullanım oranlarının düşük olması ve bazı kullanıcı kitlelerine hitap etmemesi, bu alanların sürdürülebilir bir sağlık yatırımı olma potansiyelini sınırlandırmaktadır.

İlerleyen yıllarda yeni nesil egzersiz trendlerini (örneğin vücut ağırlığı antrenmanları, calisthenics parkları, yeni nesil açık alan fitness aletleri gibi) dikkate alan, farklı yaş gruplarını motive edecek tasarımların entegre edilmesi gerekebilir. Örneğin, saha gözlemlerimizde sadece bir alanda gençlerin barfiks düzeneklerinde calisthenics yaptığı görüldü. Bu, klasik aletlerin gençler için cazip olmadığını, onların daha esnek ve yaratıcı egzersiz alanlarına yöneldiğini göstermektedir. Dolayısıyla, açık alan spor parklarının sürdürülebilirliği için yenilikçi ve modüler tasarımlar ile kullanıcı katılımını artıracak düzenlemeler gündeme alınmalıdır.

Sonuç ve Öneriler

Yukarıdaki bulgular ışığında, açık alan spor aletlerinin etkinliğini ve cazibesini artırmaya yönelik çeşitli çözüm önerileri geliştirilebilir:

Ekipman Tasarımlarının Güncellenmesi: Mevcut aletlerin birçoğu sınırlı hareket olanağı sunan ve tek bir amaca yönelik basit cihazlar. Bu aletler bir fitness antrenmanı için çok düşük antrenman hacmi sağlamakta. Bunların yerine, daha fonksiyonel ve ayarlanabilir tasarımlar benimsenebilir. Örneğin, farklı direnç seviyeleri sunan veya birden çok egzersizi kombine edebilen çok amaçlı, ağırlıklı fitness istasyonları kurulabilir. Bu, farklı kondisyona sahip kullanıcıların kendi seviyelerine uygun egzersiz yapabilmesini sağlar ve aletlerin işlevselliğini artırır. Ayrıca gençler için çekici olacak tırmanma, barfiks, paralel bar gibi calisthenics ekipmanları entegre edilerek kullanıcı yelpazesi genişletilebilir.
Kullanıcı Eğitimi ve Rehberlik: Yanlış kullanım ve teknik hatalar sonucu doğan sakatlıkları önlemek için park kullanıcılarına rehberlik edecek uygulamalar önemlidir. Belediyeler, belirli gün ve saatlerde parklarında egzersiz eğitmenleri bulundurarak vatandaşlara doğru kullanım teknikleri gösterebilir. Alternatif olarak, her bir aletin yanına yerleştirilecek QR kodlu tabelalar ile kullanıcılar akıllı telefonlarından o aletin doğru kullanım videosuna yönlendirilebilir. Bu sayede kullanıcılar, bir nevi dijital antrenör eşliğinde güvenli egzersiz yapabilirler. Literatürde, bu tür bilinçlendirme girişimlerinin açık alan spor aletlerinin sağlık üzerindeki olumlu etkilerini artıracağı vurgulanmaktadır.
Bakım ve Vandalizm Önleme: Vandalizm izlerinin yaygın olması, bu alanların bakımı için toplumsal farkındalık ve teknik önlemler gerektirdiğini gösteriyor. Öncelikle, malzeme seçimi aşamasında anti-grafiti kaplamalar kullanılması, çizilmelere dayanıklı yüzeylerin tercih edilmesi gibi yöntemlerle vandalizm etkileri azaltılabilir. Bunun yanı sıra, park sakinlerinin bu alanlara sahip çıkmasını teşvik edecek farkındalık kampanyaları düzenlenebilir. Örneğin, mahalle gönüllüleri veya spor kulüpleriyle işbirliği yapılarak belirli aralıklarla toplu kullanım etkinlikleri ve temizleme günleri organize edilebilir. Bu etkinlikler, hem aletlerin daha düzenli kullanılmasını hem de zarar veren kişilere karşı toplumsal kontrol mekanizması gelişmesini sağlayacaktır. Güvenlik kameraları veya daha sık devriye gezen güvenlik görevlileri de caydırıcı tedbirler olarak düşünülebilir.
Kent Estetiğine Uyum ve Katılım: Spor aletlerinin bulundukları parklara tasarımsal uyumunu artırmak için, her parkın kendi temasına veya çevresine uygun renklendirme ve yerleşim planları yapılabilir. Tasarım sürecine kullanıcı katılımı sağlamak da yenilikçi bir yaklaşım olacaktır. Mahalle sakinlerinin, parklarında görmek istedikleri spor alanı düzenine dair fikirlerini alarak veya küçük anketlerle ihtiyaç tespiti yaparak, daha benimsenen mekânlar yaratılabilir. Örneğin, bazı parklar yoga, esneme gibi sessiz aktiviteler için doğal gölgelikli köşeler, bazıları ise dinamik egzersizler için açık alanlar tercih edebilir. Modüler ve taşınabilir ekipmanlar sayesinde, mevsime veya talebe göre park içerisindeki spor düzeni değiştirilebilir; böylece tekdüzelik önlenir ve ilgi canlı tutulur.

Bu öneriler, hem literatürde belirtilen çözüm yaklaşımları hem de saha çalışmamızdan elde ettiğimiz gözlemler doğrultusunda şekillenmiştir. Her kentin demografik yapısı ve ihtiyaçları farklı olabileceğinden, çözüm stratejilerinin de yerel koşullara uyarlanması önemlidir. Örneğin, genç nüfusun yoğun olduğu bir mahallede dinamik ve trend egzersiz istasyonları ön plandayken, yaşlı nüfusun çoğunlukta olduğu bölgelerde daha fazla oturma/dinlenme odaklı egzersiz cihazları ve esnema alanları planlanabilir. Önemli olan, açık alan spor aletlerinin "herkese uygun" ve "her zaman çekici" kılınmasıdır.

Bu çalışma kapsamında, Türkiye genelinde yaygınlaşan açık alan spor aletlerinin işlevselliği, ergonomisi, dayanıklılığı, güvenliği, sağlık etkileri, kent estetiği uyumu ve sürdürülebilirliği çok yönlü olarak değerlendirilmiştir. İzmir Konak – Alsancak bölgesinde yapılan saha araştırmasından elde edilen bulgular, ülke genelindeki durumla karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.

Sonuçlar göstermektedir ki açık hava spor aletleri her ne kadar toplumun ücretsiz spor yapmasına imkân tanıyan önemli bir şehir donatısı olsa da günümüz ihtiyaçlarına tamamen cevap verebilmekten uzaktır. Bir yandan sedanter yaşamla mücadele ve halk sağlığını destekleme misyonu taşırken, diğer yandan yanlış kullanım nedeniyle sakatlanmalara yol açabilmekte, bazı kesimler tarafından etkin kullanılamamakta ve vandallık gibi problemlerle işlevselliği kısıtlanmaktadır.

Alsancak özelinde elde edilen veriler, bu alanların işlevselliğinin görece düşük olduğunu ve güncellenmeye ihtiyaç duyduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Birçok alanda ekipmanlar fiziken var olmakla birlikte, kullanım oranları düşüktür ve kullanıcı geri bildirimleri tam anlamıyla olumlu değildir. Ergonomi ve güvenlik eksiklikleri, bu aletlerin sağladığı faydayı azaltmakta; vandalizm kaynaklı hasarlar ise hem görsel kaliteyi düşürmekte hem de alet ömrünü kısaltmaktadır. Kent estetiğine uyum ve malzeme dayanıklılığı konularında nispeten olumlu gelişmeler olsa da, bunlar tek başına yeterli görülmemektedir.

Sonuç olarak, açık alan spor aletlerinin hem tasarım hem de işletim bakımından çağın gereklerine uygun şekilde yenilenmesi gerekmektedir. Bu bildiride sunulan kanıtlara dayalı analizler ışığında, karar vericilere ve yerel yönetimlere şu önerilerde bulunulabilir:

Açık alan spor alanları, daha kullanıcı odaklı ve kapsayıcı bir anlayışla yeniden ele alınmalıdır. Yeni nesil tasarımlar, farklı yaş ve beceri seviyelerini gözeten esneklikte olmalı; güvenlik standartları yükseltilerek olası sakatlık riskleri en aza indirilmelidir. Mevcut ekipmanlar periyodik olarak gözden geçirilmeli, hasarlı veya modası geçmiş aletler sürdürülebilir materyallerle üretilmiş modern muadilleriyle değiştirilmelidir. Ayrıca, bu alanların toplumsal kabulünü ve kullanımını artırmak için eğitim programları, etkinlikler ve kampanyalarla destek sağlanmalıdır.

Sonuç olarak, açık alan spor aletleri ancak bu tür bütüncül iyileştirmelerle kent yaşamında hedeflenen rolü tam manasıyla oynayabilecek; geniş kitlelerin sağlığına pozitif etki eden, estetik ve sürdürülebilir kentsel mekân unsurları haline gelebilecektir.

Kaynakça